Groen Brugge heeft ernstige bedenkingen bij de geplande verkoop van twee voormalige pastorieën: die van Sint-Pieters aan de Blankenbergse Steenweg en die van Christus-Koning aan de Leopold I-laan. Gemeenteraadslid Eva Vanhoorne wil dat de stad vóór een definitieve verkoop veel grondiger onderzoekt welke maatschappelijke toekomst de gebouwen nog kunnen hebben. Uit de voorgeschiedenis blijkt bovendien dat de stad voor Sint-Pieters zelf nog een sociale woonfunctie voor ogen had. Ook de Vlaamse renovatieverplichting wordt volgens Groen in beide dossiers minstens onvolledig voorgesteld.

“Overal in Brugge horen we dezelfde vraag: verenigingen, buurtwerkingen, culturele initiatieven en andere organisaties zoeken betaalbare ruimte”, zegt Vanhoorne. “Dan moet je heel goed nadenken vóór je publiek patrimonium definitief verkoopt.”

Sint-Pieters: wat gebeurde met de sociale woonfunctie?

Bij Sint-Pieters stelt het stadsbestuur vandaag dat onderzoek naar een alternatieve maatschappelijke invulling niet tot een realiseerbaar project heeft geleid. Maar de voorgeschiedenis toont volgens Groen een veel genuanceerder verhaal.

Er bestond wel degelijk een concreet maatschappelijk project voor de pastorie: het Eco-Sociaal Deelhuis De Pastorie, waarvoor Vlaanderen 666.000 euro subsidie toekende. Dat project sneuvelde niet omdat een maatschappelijke invulling onmogelijk bleek, maar na vertragingen en sterk gestegen bouwkosten. De werking werd uiteindelijk ondergebracht in De Dijk.

Opvallend is bovendien dat het college in september 2023 voor de pastorie zelf nog voorstelde om ze te verkopen of in erfpacht te geven, waarbij gezocht zou worden naar een sociale woonfunctie die aansloot bij het Eco-Sociaal Deelhuis en de publieke functies van De Dijk.

“Daar lees ik in het huidige verkoopdossier niets meer over”, zegt Vanhoorne. “Wat is er met die sociale woonfunctie gebeurd? Is erfpacht nog onderzocht? Zijn daarvoor partners gezocht? In 2023 zag het stadsbestuur hier zelf nog een maatschappelijke toekomst. Dan wil ik weten waarom die piste vandaag verdwenen is.”

Dat de plek nog steeds een maatschappelijke rol kan spelen, blijkt volgens Groen ook uit Pastorie Préférée, het buurtinitiatief dat volgend weekend opnieuw in en rond de pastorie plaatsvindt.

Christus-Koning: publieke bestemming wordt mee losgelaten

Bij Christus-Koning gaat de beslissing volgens Groen nog verder. Het RUP laat er onder meer wonen, socio-culturele en gemeenschapsvoorzieningen toe. Een deel van het terrein heeft bovendien expliciet een bestemming als groene speel- en ontmoetingsruimte.

Met het voorliggende besluit wordt de gemeenteraad niet alleen gevraagd het pand te verkopen, maar ook ermee akkoord te gaan dat de stad geen initiatief meer zal nemen om die publieke bestemming zelf te realiseren.

“Dat is meer dan een technische vastgoedbeslissing”, zegt Vanhoorne. “We verkopen niet alleen een gebouw, we beslissen tegelijk dat de stad een mogelijke publieke functie van die plek loslaat. Dan wil ik eerst weten welke alternatieven daadwerkelijk onderzocht zijn.”

Renovatieverplichting minstens onvolledig voorgesteld

Groen heeft daarnaast vragen bij de renovatieverplichting waarmee in beide dossiers wordt geschermd.

“Ik werk zelf in de sector van energiezuinig renoveren en ben daarom de Vlaamse regelgeving en de EPC’s nog eens gaan nakijken. De gebouwen hebben renovatie nodig, maar dat is niet hetzelfde als de Vlaamse renovatieverplichting. En precies die twee zaken worden in de dossiers nogal gemakkelijk door elkaar gehaald.”

Bij Sint-Pieters ligt inderdaad een niet-residentieel EPC voor. Maar de pastorie is ook vastgesteld bouwkundig erfgoed en maakt deel uit van een beschermd stads- of dorpsgezicht. Voor dergelijk niet-residentieel erfgoed voorziet Vlaanderen uitzonderingen: de verplichtingen rond dakisolatie, beglazing, centrale verwarmingsopwekkers en koelinstallaties gelden niet en kleine niet-residentiële erfgoedeenheden zijn vrijgesteld van het minimale energielabel.

Bij Christus-Koning is de situatie volgens Groen nog opvallender. De stad voegt zelf een residentieel EPC met label D toe, maar verwijst vervolgens naar de renovatieplicht voor niet-residentiële gebouwen. Ook de elektrische keuring omschrijft het pand als een wooneenheid met huishoudelijke installatie. Als het gebouw bij overdracht residentieel is, geldt de residentiële regeling. Die renovatieplicht geldt voor labels E en F, terwijl deze pastorie al label D heeft. Bovendien is ook Christus-Koning vastgesteld bouwkundig erfgoed.

“Eens verkocht, zijn we ze kwijt”

Groen wil daarom dat vóór de definitieve verkoop duidelijk wordt welke maatschappelijke pistes werkelijk onderzocht zijn: van gedeeld gebruik en samenwerking met organisaties tot erfpacht, sociale woonfuncties, renovatiekosten en mogelijke subsidies.

“Wij zeggen niet dat de stad elk gebouw koste wat kost moet houden”, besluit Vanhoorne. “Maar hier gaat het om twee stukken publiek patrimonium waarvoor maatschappelijke functies mogelijk zijn en waarvoor in Sint-Pieters zelfs eerder heel concrete plannen bestonden. Eens deze gebouwen verkocht zijn, zijn ze weg. Publieke ruimte die je vandaag verkoopt omdat je ze zelf even niet nodig denkt te hebben, koop je morgen niet zomaar terug wanneer blijkt dat de buurt ze wél nodig had.”