Het Brugse stadsbestuur besliste afgelopen dinsdag (6 juli) om de organisatie van de Brugse kerstmarkt opnieuw toe te vertrouwen aan het Brugs Handelscentrum (BHC). Dat is opmerkelijk, want amper drie maanden nadat het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) de eerdere exclusieve toewijzing aan diezelfde organisatie vernietigde, kiest de stad opnieuw voor dezelfde organisator.

Voor gemeenteraadslid Eva Vanhoorne (Groen) is dat bijzonder teleurstellend. Niet omdat opnieuw voor BHC gekozen werd, maar omdat de stad volgens haar ook deze tweede kans niet heeft aangegrepen om eindelijk werk te maken van een transparantere procedure én een ambitieuzere Brugse kerstmarkt.

"Dit dossier gaat voor mij al lang niet meer over één organisator. Het gaat over de vraag of Brugge na de vernietiging door ABB eindelijk bereid was om écht opnieuw te beginnen. Die kans was er. En opnieuw is ze niet gegrepen."

ABB gaf de stad een tweede kans

Vanhoorne wijst erop dat ze al op 26 januari waarschuwde toen de gemeenteraad de exclusieve samenwerking met BHC voor tien jaar goedkeurde.

Ze diende toen een amendement in om de beslissing uit te stellen tot de juridische motivering degelijk was uitgewerkt. Dat amendement werd verworpen.

Volgens haar kreeg ze daarbij telkens hetzelfde antwoord: "We werken al jarenlang goed samen met het Brugs Handelscentrum." "Een inhoudelijke motivering vond men blijkbaar niet nodig. Dat we al jarenlang met dezelfde organisator werkten, moest volgens het stadsbestuur volstaan."

Op 26 maart gaf ABB haar daarin gelijk en vernietigde het de volledige beslissing. Volgens de toezichthouder had de stad onvoldoende gemotiveerd waarom precies voor BHC werd gekozen en waarom een exclusiviteit van tien jaar noodzakelijk en proportioneel was.

Volgens Vanhoorne is het dan ook opvallend dat precies dezelfde historische positie van BHC vandaag opnieuw een belangrijke rol speelt in de beoordeling.

"Wat mij vooral verbaast, is dat precies dezelfde redenering opnieuw opduikt. In het gunningsverslag krijgt BHC opnieuw een belangrijk voordeel omdat de organisatie al jarenlang de Brugse kerstmarkt organiseert en daardoor volgens de beoordelingscommissie het best aansluit bij de opdracht. Dat is precies de historische voorkeurspositie waarvoor ik in januari al waarschuwde en waarvoor ABB de stad vervolgens op de vingers tikte."

Ook de tweede procedure bood onvoldoende garanties

Na de vernietiging werkte de stad een nieuwe concessieprocedure uit. Toen die eind april aan de gemeenteraad werd voorgelegd, waarschuwde Vanhoorne opnieuw. Volgens haar bleven de gunningscriteria te vaag en kreeg de inhoudelijke kwaliteit van de kerstmarkt veel te weinig gewicht.

Ze diende daarom opnieuw een amendement in. Dat bevatte onder meer een volledig uitgewerkt modelreglement voor de selectie van standhouders, duidelijke beoordelingscriteria, garanties voor lokaal ondernemerschap, duurzaamheid en een transparante selectieprocedure. Ook dat amendement werd verworpen.

"Daarnaast heb ik ook uitdrukkelijk gezegd dat Brugge veel te weinig naar het eigenlijke kerstmarktconcept keek. Slechts twintig procent van de punten ging naar de inhoudelijke visie. Bovendien werd onder 'concept' vooral gekeken naar de manier waarop een kandidaat zich inpaste in vooraf vastgelegde plannen en materialen. In steden als Keulen en Valencia draait dat criterium net om de vraag welke identiteit, beleving en uitstraling je als stad wil creëren. Dat is een fundamenteel andere benadering."

Bruggelingen verliezen vooral een kans

Volgens Vanhoorne is de grootste verliezer uiteindelijk niet de kandidaat die de concessie misloopt, maar de Bruggeling.

"Wat mij vooral stoort, is dat Brugge opnieuw kiest voor de voortzetting van hetzelfde model. Terwijl er voor het eerst in jaren een echt alternatief op tafel lag. Niet zomaar een andere organisator, maar een totaal andere visie op wat een Brugse kerstmarkt kan zijn."

Zo bevatte het dossier van de tweede gerangschikte kandidaat – ook een Brugse organisator trouwens – volgens Vanhoorne een volledig uitgewerkt concept dat vertrok vanuit Brugge als historische wereldhaven en internationale ontmoetingsplaats. De kerstmarkt werd daarbij niet opgevat als een verzameling losse chalets, maar als een typisch Brugse winterbeleving die het unieke DNA van de stad centraal zet. Het voorstel werkte onder meer met een jaarlijks wisselend gastland, een inhoudelijke verhaallijn doorheen de stad, meer ruimte voor lokale makers en ambachten, een sterkere culturele programmatie, sociale projecten en de ambitie om Brugge opnieuw uit te bouwen tot één van de meest toonaangevende kerstbestemmingen van Europa.

"Je hoeft het niet met elk onderdeel van dat voorstel eens te zijn. Maar het toont wel aan dat Brugge vandaag een echte keuze had. Tussen gewoon verder doen zoals vroeger of eindelijk een kerstmarkt ontwikkelen die even uniek is als onze stad. Die keuze is niet gemaakt. Dat vind ik vooral jammer voor de Bruggelingen."