Dankzij Groen Brugge: juiste Farys-fiches in zicht van Zelzate tot De Haan

Wat begon met een lokale vaststelling in Brugge, blijkt een structureel probleem dat honderdduizenden mensen in Oost- en West-Vlaanderen treft. Dankzij tussenkomst van Groen Brugge erkent de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) nu zwart op wit dat de waterkwaliteitsfiches in heel Farys-gebied 2 — van Zelzate tot aan de kust — niet representatief zijn voor het water dat mensen vandaag effectief uit de kraan krijgen.

Een aanpassing volgt pas in 2026. Tot dan blijven alle meetwaarden die Farys-klanten in de regio te zien krijgen, mogelijk fout of misleidend.

Fout ontdekt na Brugse interpellatie

Gemeenteraadslid Eva Vanhoorne (Groen Brugge) bracht de fout in het voorjaar van 2025 aan het licht tijdens een interpellatie over de controle op de Brugse kraanwaterkwaliteit. Terwijl schepen van Openbaar Domein Franky Demon bleef herhalen dat “elke Bruggeling de waterkwaliteit eenvoudig kan opvolgen via de website van Farys”, ontdekte Vanhoorne dat de fiche voor Brugge meetwaarden toont van een watermix die Bruggelingen helemaal niet krijgen.

Farys deelt zijn klanten op in zogenaamde leveringsgebieden. Brugge valt — op Sint-Andries en Sint-Michiels na — onder Farys 2, een zone die zich uitstrekt van Zelzate tot De Haan. Volgens de officiële fiche zou iedereen in die zone water krijgen van drie leveranciers: Water-link, De Watergroep en Evides.

Maar tijdens het debat gaf schepen Demon zélf toe dat Brugge 100% Water-link-water krijgt, via het tappunt in Buggenhout. Vanhoorne merkte op: “Buggenhout ligt in Farys 3, niet in Farys 2. En op onze fiche staat nog altijd een mix van drie leveranciers. Dus van welk water zijn die meetwaarden dan afkomstig?”

Probleem raakt hele regio – maar oplossing pas voor 2026

In april confronteerde Vanhoorne de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) met de fout. Die bevestigde dat Farys zelf had toegegeven:

• dat er géén optimale menging is in Farys 2;
• dat sommige delen uitsluitend Water-link-water krijgen (zoals Brugge), andere enkel water van De Watergroep;
• dat het water van De Watergroep uit Zelzate Brugge zelfs niet bereikt;
• dat Brugge zijn water uit Buggenhout krijgt (Farys 3);
• en dat deze situatie “niet wenselijk” is.

Die bevestiging maakte al duidelijk dat het probleem niet beperkt bleef tot Brugge. “Als het water uit Zelzate Brugge niet bereikt, dan is het weinig waarschijnlijk dat het Blankenberge of De Haan wél bereikt. Toch krijgen ook zij een fiche waarop die mix van drie leveranciers staat,” zegt Vanhoorne. Aan de oostkant van Farys 2 — in Gent, Merelbeke of Lievegem — krijgen inwoners dan weer waarschijnlijk vooral water uit Zelzate, en dus niét dezelfde samenstelling als Brugge. Maar ook daar wordt dat wél zo gecommuniceerd.

Farys beloofde om haar leveringsgebieden te herbekijken. Toch verscheen op 21 augustus een zogezegd geüpdatete fiche — waarin exact dezelfde fout opnieuw werd herhaald. “Alsof iedereen in Farys 2 nog altijd dezelfde mix krijgt. Terwijl ze wéten dat dat niet klopt,” aldus Vanhoorne.

In september signaleerde Vanhoorne de aanhoudende fout nogmaals aan Farys en de VMM. Die bevestigde daarop expliciet:

• dat de fiche voor Brugge niet representatief is;
• dat ook andere gemeenten in Farys 2 waarschijnlijk foutief geïnformeerd worden;
• en dat pas in 2026 correcties zullen worden doorgevoerd.

Volgens de VMM is de fout het gevolg van een verouderde indeling waarop Farys zijn meetcampagne voor 2025 baseerde. Die werd al goedgekeurd, en aanpassen zou volgens hen “complicaties geven in de rapportering aan Vlaanderen en Europa.”

Recht op juiste milieu-informatie wordt geschonden

Dat betekent concreet: nog minstens een jaar lang krijgen honderdduizenden burgers foutieve cijfers over hun kraanwater. “En dat is gewoon niet aanvaardbaar,” zegt Vanhoorne. “Fiches moeten kloppen op het moment van publicatie — niet pas een jaar later.”

Volgens haar gaat het om meer dan een technische vergissing. “Dit raakt aan een fundamenteel recht: correcte en controleerbare milieu-informatie. En over iets wat ons allemaal aangaat: het water dat we elke dag drinken. Als mensen op een officiële website cijfers zien staan, moeten ze erop kunnen vertrouwen dat die effectief over hún kraanwater gaan — niet over water dat ze nooit drinken.”

Voor Groenlegt dit dossier ook een ernstig gebrek aan toezicht bloot. Niet alleen liet Farys jarenlang verkeerde gegevens circuleren, ook de Vlaamse Milieumaatschappij én de lokale mandatarissen in de raad van bestuur grepen niet in. “Dat zo’n fout pas aan het licht komt door een lokaal gemeenteraadslid — en via WOB-verzoeken — is gewoon hallucinant,” zegt Vanhoorne. “Toezicht moet proactief zijn, niet reactief.”

Ze besluit: “In theorie is kraanwater het meest gecontroleerde consumptieproduct dat er is — nóg meer dan flessenwater, dat je blindelings zou moeten kunnen vertrouwen. Maar de basis daarvoor is natuurlijk een correcte representatie van de metingen. En die basis is nu volledig onderuit gehaald. Als drinkwaterbedrijven fout rapporteren, als de toezichthouder dat zonder controle publiceert, en als de burger cijfers te zien krijgt over water dat hij niet drinkt — dan faalt het hele systeem.”