Naar aanleiding van de nieuwe cijfers over de inkomsten uit toerisme vraagt Groen Brugge om ook de maatschappelijke kosten van toerisme systematisch in kaart te brengen. Volgens schepen van Financiën Pascal Ennaert leveren toeristentaksen de Brugse stadskas vandaag ongeveer 20 miljoen euro per jaar op en moet dat tegen 2030 oplopen tot 28 miljoen euro. Gemeenteraadslid Eva Vanhoorne vindt het positief dat de stad de financiële baten steeds beter in beeld brengt, maar wijst erop dat over de kosten veel minder bekend is.

“We weten steeds beter wat toerisme opbrengt. Tijd om ook de andere kant van de rekening te kennen.”

“Twintig miljoen euro is veel geld en uiteraard is toerisme economisch belangrijk voor Brugge”, zegt Vanhoorne. “Maar inkomsten zijn geen netto-opbrengsten. Wie een ernstige balans wil maken, moet ook weten welke maatschappelijke kosten tegenover die inkomsten staan.”

Vanhoorne stelde daar vorig jaar al een schriftelijke vraag over. Ze vroeg onder meer naar de netto-opbrengst van toerisme na aftrek van maatschappelijke kosten zoals onderhoud, crowd control, extra politietoezicht en afvalbeheer en naar de impact op de woningmarkt. Het antwoord van het stadsbestuur was duidelijk: “De Stad heeft geen zicht op de netto-opbrengst van toerisme. Er zijn ons geen indicatoren, data of studies bekend die maatschappelijke kosten opdelen naar inwoners en bezoekers.”

De andere kant van de rekening

Volgens Groen moet daarbij breder worden gekeken dan alleen naar de uitgaven op de stadsbegroting. “Wat kosten miljoenen bezoekers aan extra afvalinzameling, onderhoud, politie en crowd control? Maar even belangrijk: wat is de impact op verkeer en parkeerdruk, op wonen en vastgoedprijzen, op het winkelaanbod en de prijzen in de binnenstad? Wat is de ecologische voetafdruk? En wat doet de toeristische druk met de leefbaarheid en het karakter van onze historische stad?”, vraagt Vanhoorne.

Dat die effecten door inwoners worden ervaren, blijkt volgens Groen ook uit het bewonersonderzoek naar toerisme in de Vlaamse Kunststeden uit 2023. Daarin gaf slechts 52 procent van de Bruggelingen aan dat de voordelen van toerisme volgens hen opwegen tegen de nadelen. 59 procent vond dat toerisme de leefbaarheid vermindert, 71 procent voelde zich door toerisme beperkt in zijn comfort, 70 procent vond dat het leven in de stad er duurder door wordt en 74 procent zag meer verkeersproblemen.

Wie meer belast, mag meer bijdragen

Groen steunt het principe dat vormen van toerisme die een grotere belasting voor de stad veroorzaken, ook meer bijdragen. “Alleen moet die bijdrage wel substantieel zijn. De cruisetaks zal slechts vijf euro per passagier bedragen, evenveel als een verblijfstoerist betaalt voor een hotelovernachting. En dat terwijl cruisetoeristen maar enkele uren in Brugge verblijven en cruiseschepen bijzonder vervuilend zijn”, aldus Vanhoorne.

 Vanhoorne wijst daarnaast op het opvallende verschil tussen de rondvaartbootjes en de paardenkoetsen. “Ook dat heb ik de voorbije gemeenteraden meermaals aangekaart. De rondvaartbootjes staan 29 procent van hun netto-inkomsten af aan de stad, goed voor 4,92 miljoen euro in 2025. De 13 paardenkoetsen samen betalen jaarlijks slechts 101.751 euro, zonder bijdrage per rit of ticket. Natuurlijk zijn beide activiteiten niet identiek, maar het contrast is wel bijzonder groot. Het is goed dat de schepen nu zelf erkent dat de bijdrage van de koetsen erg beperkt is.”

Voor Groen gaat het bovendien niet alleen over het genereren van extra inkomsten, maar ook over het daadwerkelijk verminderen van de druk die verschillende vormen van toerisme op de stad leggen. “Met alleen een cruisetaks komen we er niet. Het aantal schepen dat in Zeebrugge aanlegt moet gewoon verminderen. En naast de cruises zorgen ook grote groepen bustoeristen op piekmomenten voor extra drukte in de binnenstad. Ook daar zijn betere afspraken met de operators nodig.”

Baten én kosten in kaart brengen

Voor Vanhoorne mag de discussie echter niet stoppen bij de vraag hoeveel geld toerisme oplevert. “De redenering dat Brugge miljoenen verdient aan toerisme en we er daarom niet te kritisch over mogen zijn, is veel te gemakkelijk. Dat toerisme baten heeft, staat buiten kijf. Maar een ernstige balans heeft twee kanten.”

Groen Brugge wil daarom dat de stad werk maakt van indicatoren waarmee ook de maatschappelijke kosten en negatieve effecten van toerisme structureel kunnen worden opgevolgd.

“Wij willen beter toerisme: toerisme dat in evenwicht is met de stad, haar draagkracht en haar inwoners. Daarvoor moet je niet alleen de baten kennen, maar ook de impact. De stad brengt steeds beter in kaart wat toerisme financieel oplevert. Dat is een goede zaak. Tijd om met evenveel ambitie ook de andere kant van de rekening in kaart te brengen.”