Gemeenteraadslid Eva Vanhoorne vraagt volgende maandag in de Brugse gemeenteraad om verder werk te maken van een volwaardig mensenrechtenbeleid binnen de stadsaankopen. Volgens Groen is de huidige Brugse “mensenrechtentoets” een eerste stap, maar ontbreekt het nog aan structurele screening, monitoring en onafhankelijke expertise.

“Mensenrechten zijn belangrijker dan partijpolitieke spelletjes”

Bijna een jaar geleden stelde Eva Vanhoorne voor het eerst voor om een echte mensenrechtentoets in te voeren in het aankoopbeleid van Stad Brugge. Dat voorstel werd toen nog weggestemd.

Toen Groen eind augustus hetzelfde voorstel opnieuw op tafel legde, kreeg het college wel de opdracht om een werkbare aanpak uit te werken zodat geen Brugs belastinggeld meer zou gaan naar bedrijven die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen.

“Dat was een belangrijke stap”, zegt Eva. “Maar ik heb van bij het begin gezegd dat dit over twee sporen moest gaan: een degelijk mensenrechtenkader én structurele expertise en advies.”

Daarvoor verwijst Groen naar steden zoals Gent en Leuven, die al verder staan op vlak van mensenrechtenbeleid.

Gent en Leuven tonen dat het verder kan

Gent werkt al jaren rond mensenrechten in het aankoopbeleid. Sinds 2018 verwerkt de stad mensenrechten in haar aankoopbeleid en modelbestekken. Sinds 2021 beschikt Gent ook over een Mensenrechtenraad en een formeel mensenrechtenkader. Recent zette de stad bijkomende stappen met actieve screening van risicosectoren zoals medicijnen, software en beveiligingstechnologie.

Ook Leuven ging die weg op. De stad engageerde zich in 2021 om Mensenrechtenstad te worden en lanceerde dit jaar een officiële Adviesraad Mensenrechten en Internationale Solidariteit.

“In januari, bijna een half jaar nadat deze gemeenteraad het college die opdracht gaf, heb ik gelezen wat onze Brugse mensenrechtentoets uiteindelijk geworden is”, zegt raadslid Vanhoorne. “En dat was toch een ontgoocheling.” Volgens Groen blijkt de huidige Brugse aanpak in essentie neer te komen op een standaardclausule met een verklaring op eer van leveranciers.

 “Het echte werk moet nog beginnen”

“Dat is beter dan niets, maar laten we eerlijk blijven: dit is geen volwaardige mensenrechtentoets”, aldus Eva. Groen wijst erop dat vandaag nog systematische screening, echte risicoanalyse, structurele monitoring, duidelijke procedures voor gevoelige dossiers en georganiseerde expertise ontbreken.

De partij verwijst daarbij ook naar het advies van de Mondiale Raad, die waarschuwde dat een verklaring op eer te vrijblijvend is en dat er nood is aan een stappenplan, monitoring en expertise.

Met haar interpellatie vraagt Eva Vanhoorne of het college bereid is verder werk te maken van de twee oorspronkelijke sporen: een echt mensenrechtenkader én een mensenrechtenraad die zorgt voor onafhankelijke expertise, een actieve signaalfunctie en sterkere participatie van het middenveld.

“De expertise is er vandaag al”, besluit Eva. “Via de Mondiale Raad, 11.11.11, de Vredesbeweging, Broederlijk Delen, andere middenveldorganisaties en juristen die zich aanbieden. Wat vandaag ontbreekt, is een structurele verankering. We mogen toch niet doen alsof het werk af is, terwijl het echte werk eigenlijk nog moet beginnen.”